Het is dus nog steeds ramadan...

Het is dus nog steeds ramadan en ja, daar sta ik dan voor mijn white board met slechts een zwarte drymarker in mijn rechterhand om cursist Mustafa in bedwang te houden. “Laat je buik zien! Laat zien!” heeft hij zojuist op dwingende toon geëist en het is nog maar oktober 2004! Er is nog 'niets' aan de hand! Ook is mijn buik nog een stuk platter.

Ik lach blijkbaar iets te hard want Mustafa schrikt er van. “Nee, ik ben serieus!” dringt hij aan en dan moet ik ineens denken aan 'mijn eerste Mustafa'. Die was ook zo serieus. Hoe lang is het geleden? Ik weet het nog precies, het was september 1991, ik woonde in de Amsterdamse Watergraafsmeer, een gedeelte van de grote stad waar echte Amsterdammers liever niet komen of niet te lang omdat ze anders te veel zuurstof binnen krijgen, of ze krijgen het er juist benauwd vanwege de heimwee die hen zo maar kan overvallen. Maar ik woonde er graag, het was er toen inderdaad saai en rustig maar dat houdt het geteisem buiten de deur, zei ik tegen iedereen die de moeite had genomen langs te komen.

Vanuit de Watergraafsmeer fietste ik binnen een half uur naar het Centraal Station of het bruisende centrum en daar kon ik zo veel cultuur tot me nemen als ik maar wilde. Maar altijd keerde ik, al was het midden in de nacht, terug naar mijn woninkje in een van de laatste zijstraatjes van de Middenweg die geen enkele taxi-chauffeur kende. Toen al niet. Ik had niets te vrezen en er liepen in die tijd echt geen hordes vrouwen in de Watergraafsmeer met de later zo gevreesde 'verkracht-maar-iemand-anders-doek!' op het hoofd.

'Mustafa de eerste' had ik leren kennen in de wasserette van zijn oom of neef waar ik wekelijks mijn vuile was bracht omdat ik een wasmachine ontbeerde. Wat had ik een bewondering voor deze illegale Marokkaan die alles deed om het hoofd boven water te houden! (Oh, wat was hij bang opgepakt te worden!) Behalve dat hij mijn schone slipjes netjes opvouwde, liep hij er ook nog een paar krantenwijken per dag bij. Deze Mustafa lachte vriendelijk en ik raakte wel eens met hem aan de praat waarbij het mij opviel dat zijn Nederlands niet perfect was. Hij volgde in de avonduren dan ook taallessen op de Joke Smit school. Duidelijk een geval van willen integreren dus. Maar het ging langzaam en hij had nogal wat problemen met zijn tweede-taalverwerving en daarom vroeg hij mij hem te helpen. Dat heb ik gedaan, gratis en voor niks.

Mijn vriend vond het eigenlijk niet zo'n heel goed plan dat ik deze illegale gelukszoeker bij mij thuis uitlegde waarom het bijvoorbeeld een mooie vrouw maar een mooi meisje is, of - en daar staat geen Nederlander bij stil – dat een scheidbaar werkwoord (uitzetten, aanzetten, etc.) in een bijzin niet scheidt! (ik zet de computer uit - ik denk dat ik de computer maar uitzet) maar ik wuifde alle kritiek van tafel, ik zag er geen enkel probleem in deze aardige jongeman te helpen. Ik gaf al vaker thuis privé-lessen, weliswaar betaald, maar moeilijkheden had ik er nooit mee gehad. Stel je voor! Toch duurde het niet lang voordat ik mijn ongelijk moest toegeven. Zeker, Mustafa was en bleef een aardige, charmante jongeman maar waar kwamen die rare ideeën toch vandaan? Dat ik geen ring droeg en ook niet van plan was daar in de toekomst verandering in aan te brengen - want zeg nu zelf wat heeft in mijn geval een gemeente-ambtenaar te maken met de liefde die ik voor mijn metgezel voel? – en tóch een serieuze, diepgaande relatie had, betekende niets voor hem. Geen ring, geen man, dus beschikbaar, zo redeneerde hij.

Dat ik geen kinderen had of ambieerde was ook zoiets. Maar met de volgende uitspraak ging hij echt te ver: “je bent nu nog mooi maar over tien jaar.....” Kortom, ik moest maar snel trouwen (het liefst met hem) en kindertjes krijgen want anders zou het niet goed met me aflopen. Mustafa was bloedserieus. Er zullen ongetwijfeld genoeg Nederlandse mannen rondlopen die hetzelfde denken maar op de een of andere manier had ik die dan nooit ontmoet. Ik wilde, en ik deed dat ook, met Mustafa omgaan zoals ik ook met autochtone mannen en vrouwen omging, heel gewoon, maar het werkte niet. De kloof was te groot. (Ik was toen de historicus Chris van der Heijden nog niet op straat tegengekomen die mij meededeelde dat het een schande was dat ik, met mijn (gewone) ideeën, lesgaf aan 'allochtonen'. “Dat zou verboden moeten worden!”)

(In 2001 of zo ben ik 'Mustafa de eerste' nog eens tegen het lijf gelopen, midden in de Kinkerstraat. Hij beschikte nog over dezelfde charmante glimlach en hij had daarbij inmiddels de legale status verworven alsmede een huurwoning in Amsterdam-West waar zijn importbruid Fatima zijn kinderen baarde.)

Ik vergat 'Mustafa de eerste' snel, ik schudde het onbehaaglijjke gevoel dat hij bij mij had opgeroepen als het ware van me af. Het voorval bleef zonder verdere gevolgen, ik zag er geen trend in, ook niet toen ik twee jaar later, in 1993, voor het eerst géén hand kreeg van een cursist. Dat was tijdens een avondgroepsles (ongeveer 17 mensen) aan de Amsterdamse Volksuniversiteit. Zoiets blijft je toch wel bij omdat het zo ongelooflijk absurd is. Terwijl ik het bord aan het schoonvegen was en bijna iedereen zijn plaats had ingenomen, kwam er een cursist binnen, een bebaarde man in een lang wit gewaad met een kleedje onder zijn arm en met weer zo'n charmante glimlach rond de lippen. Omdat hij nieuw was en de eerste les had gemist, kwam hij zich aan mij voorstellen. Op gepaste afstand zei hij zijn naam. Ik heette hem welkom, stak mijn hand uit en stelde me voor, maar de hand werd niet aangenomen, die bleef in de lucht hangen. Ik weet nog hoe ik bloosde, totaal overdonderd als ik was. Het lukte mijn hersenen niet een reden te bedenken waarom mijn hand geweigerd werd. Of zou de man last hebben van smetvrees? Maar nee, daar kwam het: “mag niet van geloof”. En natuurlijk lachte hij er vriendelijk bij. Behalve verwarring was er ook schaamte want de hele klas, allemaal volwassenen, had het zien gebeuren. Toch had dit incident met die gek geen verdere gevolgen. Er stonden dan ook geen persfotografen om ons heen die dit fraaie plaatje vastlegden. Zou het voor mijn naïviteit iets hebben uitgemaakt?

De lezer gelooft het misschien niet maar dit alles schiet in een flits door mijn hoofd terwijl 'Mustafa de tweede' voor me zit en het nog steeds ramadan is, eind oktober 2004. Ik ben een stuk minder naïef dan tijdens mijn gesprekken met 'Mustafa de eerste' maar hoe zit dat met al die 'roomblanke meisjes' die nog niet door schade en schande wijs zijn geworden? Of erger, hoe zit het met al die meisjes, vrouwen en kinderen die nooit zullen weten dat deze tafereeltjes ooit niet normaal waren in Nederland? De ene cultuur is de andere niet maar ik weet dan dat de boven-ons-gestelden daar hardnekkig heel anders over (blijven) denken - Luisteren? Ho maar! - zodat ondertussen de 'verkracht-maar-iemand-anders-doeken!' oprukken tot in de Bijenkorf en straks ook het Binnenhof?

Mustafa krijgt mijn buik niet te zien, hij beschuldigt mij ervan dat ik slechts genot nastreef want waarom heb ik geen kinderen en hoe moet dat dan als ik later oud ben? Wie zal er dan voor me zorgen? Er valt zoveel uit te leggen. En de les is zo kort. Maar die kloof! Die slecht ik nog niet in duizend-en-één-lessen! En, vraagt Mustafa mij, vind ik het niet erg dat er straks geen 100% blanke Nederlanders meer bestaan want iedereen trouwt hier maar met iedereen. Ik zeg dat ik dat niet erg vind, dat het niet om de huidskleur gaat. Mustafa schudt zijn hoofd.

Een week later is het woensdag 3 november 2004. Hoewel er nog geen alarmcode rood is ingesteld, is het nog steeds ramadan. Als ik 's avonds mijn fiets van het slot losmaak, tikt iemand mij op m'n schouder. Het is Mustafa. “Ik wil les,” zegt hij en hij wijst naar boven. Ik vertel hem dat ik overdag zijn antwoordapparaat heb ingesproken met de mededeling dat er vandaag geen les is. Hij gelooft mij niet en is ongevoelig voor de reden waarom er geen les is. “Fuck Theo van Gogh!”, zegt hij en hij loopt woedend weg.

Het weigeren van de hand en ander ongemak zijn geen incidenten meer maar een achteruitgang die kan worden vastgesteld. Het goede nieuws is natuurlijk dat we er tegenwoordig - direct in 2005 ingesteld, Cohen was er als eerste bij - een ramadan-festival (100% religieus!) bij hebben van maar liefst een maand lang. Wat zijn we allemaal blij met deze nieuwe religieuze invloeden! Daar ga je natuurlijk geen weerstand aan bieden, nee, die geef je een extra zetje in de rug mee. Het 'kost' de Nederlandse samenleving wat. Maar wie zijn de mensen die zich hier niet thuis voelen?

Eerdere reacties

AnneliesvanderVeer