Beledigend?

"Weet je wat die man net tegen me zei?" begint m'n donkerharige nicht. 't Is herfst 2018, we bevinden ons op 'n familiefeestje, een zogeheten 50-jarig huwelijksjubileum. Er lopen wat schattige kindertjes rond van wie ik de meesten nooit eerder heb gezien maar de grijze hoofden overheersen zichtbaar. 
M'n tamelijk recht voor z'n raap-nicht, die net geen heel jaar ouder klokt dan ik, gaat door: "ik stond net met je Geliefde te praten toen er een man op mij afkwam die kennis met me wilde maken omdat hij had gehoord dat ik, net als hij, wortels in Hongarije heb. Aan het eind van 't gesprek vroeg hij of jouw Geliefde mijn zoon was!" 

"Néé!" reageer ik oprecht verbaasd en denk 'OMG, daar begint 't'.
Nou klopt 't wel dat geliefde er lekker én jong uitziet maar twintig jaar jonger dan m'n nicht, die geen tienermoeder is, is toch wat overdreven. Hij is zeven jaar jonger dan ik, dus reken maar uit. Onmogelijk dat zij zijn moeder zou kunnen zijn.

Gelukkig is mijn nicht niet zo'n zwaar op de hand type en beschikt ze over een gezonde dosis relativeringsvermogen. Vandaar ook dat ze m'n favoriete nicht is. Ze kan er wel om lachen. 

Dat heb ik wel 'ns anders meegemaakt. Ooit, op m'n tweeëntwintigste zat ik met 'n achtendertigjarige man op wie ik hevig verliefd was op 't terras van 't Apolla-hotel iets te drinken toen de ober, Bas heette-ie, aan die door mij beminde man vroeg of ik zijn dochter was. Ik geloof dat Bas mij wel leuk vond en even zeker van zijn zaak wilde zijn. Mij liet 't onverschillig maar die geliefde wist niet wat 'm overkwam. Nee, die kon er niet om lachen, terwijl 't in dit geval toch bijna wél had gekund.... O, o, wat was zijn dag grondig verpest, hoe had die ober dit kunnen zeggen! Het is dan ook nooit echt iets tussen ons geworden en Bas, de belangstellende ober, heb ik eveneens nooit meer gezien.

Toch vroeg ik me na deze tijding afgelopen herfst af of 't mij zou kunnen overkomen en hoe ik dan zou reageren. Want was 't niet puur toeval dat m'n nicht nu de sigaar was en niet ik? Zij verft ten slotte haar haar nog en daar ben ik twee jaar geleden al mee gestopt. Moedig voorwaarts, nietwaar?

Ik hoefde niet lang te wachten. Twee maanden later waren Geliefde en ik alweer op een rondgetalfeestje. Dit keer vierde 'n vriend zijn zeventigjarige verjaardag. Ja dat krijg je als je 'n vriendin hebt die al héél lang met dezelfde, twaalf jaar oudere man is, dan wordt hij op een dag zeventig terwijl jij nog aan 't werk bent. 
Toen een zwager van de jarige bij 't weggaan gedag kwam zeggen merkte hij op: "ja, hoe zit het eigenlijk met jullie onderlinge verhouding, is hij je zoon?". Ik had 't goed verstaan. Of mijn Geliefde met wie ik reeds zeventwintig jaar continu de liefde bedrijf, mijn zoon is! Ik kon niet anders dan smakelijk lachen en wederom 'nee' uitbrengen waarop de zwager iets mompelde van dat Geliefde er ook zo jong uitziet. 

Ongemakkelijk. Hilarisch ook. Maar is zoiets nou erg of beledigend? Dien ik me nu aan te sluiten bij al die 'anderheden' die zich om welke reden reden dan ook door de maatschappij niet erkend of tot in het diepst van hun ziel gekwetst voelen en respect eisen? Verdient het incestclubje BIJ1 van Sylvana Simons nu mijn stem of word ik een aanhanger van het extreme clubje Kick Out Zwarte Piet? Zal ik meedingen naar een plek in het Eurovisie Songfestival? Net als de Franse inzending, ongeacht mijn zangkwaliteiten, zodat ik in mijn lied kan pleiten voor meer aanvaarding van mijn anderszijnde situatie? Of ga ik nu drammerige ingezonden stukjes en brieven schrijven en op hoge poten respect eisen van de maatschappij die mij maar niet wil begrijpen voor het feit dat 't doodgewoon is om als vrouw een jongere geliefde te hebben?

Welnee, ten eerste bestaat 't recht om niet beledigd te worden helegaar niet. Zelfs niet als 't expres gebeurt. Stel je voor zeg, wat een afgrijselijk saai, eng en humorloos land zou Nederland dan worden. 't Zegt wel veel over de opzettelijke belediger natuurlijk als je bijvoorbeeld mensen uitscheldt omdat ze een andere huidskleur of geaardheid hebben. Dan ben je niet goed opgevoed dan wel niet goed in je hoofd want aan die kleur en geaardheid verandert niemand iets, zelfs geen Nashville-verklaring van onze religieuzen. Alweer, wat zou Nederland 'n eng, saai en hopeloos land zijn zonder een Paul de Leeuw of Umberto Tan. Sorry, ik weet even geen leuke voorbeelden 

Ten tweede kan een situatie wel degelijk verwarrend zijn. Hoe vaak heb ik me de afgelopen twintig jaar niet afgevraagd of de vrouw achter de kinderwagen nu de moeder of de oma was? Je kunt je vergissen. Pech gehad.
Of dat je vrolijk aan een kennis die je een tijdje niet gezien hebt, vraagt of ze zwanger is, terwijl die bolle buik een weinig bijzondere oorzaak heeft. Ongemakkelijk, maar 't kan verkeren. 

De angst om iemand, of iemands overtuiging te beledigen is ook zoiets overdrevens waar vaak meer ellende van komt dan van 't beledigen wat zo af en toe juist gezond kan zijn. Enfin.

Nog even naar dat verjaardagsfeestje. Weinigen hadden de lachwekkende vraag van de zwager gehoord, behalve de oudste broer van m'n vriendin die er om stond te grinniken omdat hij wel wist hoe de vork in de steel zat. Toen ik mopperend opperde of er nou nooit eens hardop wordt gevraagd of m'n vriendin wellicht de dochter van de zeventigjarige was, wat toch aannemelijker zou zijn, lachte die broer voluit en zei: "Neehh, andersom wordt 't nooit gevraagd, zo werkt 't niet, haha". Inderdaad, een oudere man met een jong(ere) vrouw wordt normaal gevonden, zeker als 't om 'n luttele zes of zeven jaar gaat, zoals in mijn geval.

Nou ja, mij hoor je niet klagen, ik neem die beledigende 'vergissinkjes' graag op de fantastische koop toe. Sterker nog, ik hoor ze liever in m'n gezicht dan dat mensen ze denken maar uit 'beleefdheid' voor zich menen te moeten houden. 

Er bestaat geen recht om niet beledigd te worden. Dus.
Ik ben nu wel gewaarschuwd. Een volgende keer als ik iemand moeilijk zie kijken, meteen flink gaan tongen met 'mijn zoon' want om Van het Groenewoud eens te citeren "we hebben veel gevreeën en dat doen we nog altijd!"

Annelies van der Veer
7 februari 2019



Geen opmerkingen:

Een reactie posten