Felix Rottenberg in de voetsporen van Geert Mak

Met behoorlijke verwachtingen schakelde ik gisteravond de televisie in voor de eerste aflevering van het tweeluik Een aanzienlijke reserve aan beschaving. Aan boord van een oude Mercedes doorkruiste programmamaker Felix Rottenberg met jongerenimam Yassin Elforkani het land om de stand van zaken rond de integratie op te nemen. Gezien de achtergrond van beide inzittenden beloofde het een
interessante tocht te worden. Rottenberg is oud-voorzitter van de PvdA, een partij die rond het integratiethema een oude achterban heeft verspeeld en een nieuwe doelgroep heeft gevonden. Binnen zijn partij gold hij als iemand die de problemen rond migratie wel degelijk onder ogen wilde zien.
Elforkani is imam van de nieuwe moskee in Slotervaart. Populair onder jongeren, altijd in voor pragmatische oplossingen. Opgegroeid in Heerhugowaard beheerst hij de Nederlandse taal, in tegenstelling tot de salafist Fawaz Jneid en andere ouderwetse imams. De uit Saoedi-Arabië ingevlogen geestelijken hebben hun langste tijd gehad, zei Elforkani afgelopen zaterdag in het Parool, dat een dubbelinterview plaatste met het rondzwervende duo.

Veel grondstof dus voor een boeiende documentaire. Het resultaat stelt echter teleur. Elforkani manoeuvreert de Mercedes vaardig door Amsterdamse straten en Hollandse polders. Maar door toedoen van Rottenberg wijkt de ‘road movie’ helaas niet af van gebaande ideologische paden. Kort samengevat: Geert Mak 2.0.

Rottenberg valt in huis met Makkiaanse geschiedschrijving. Het is het bekende maar onvolledige verhaal over migratiegolven door de eeuwen heen. Daarin wordt zoals gebruikelijk weggelaten, dat de Republiek der Verenigde Nederlanden geen verzorgingsstaat was. Migranten in de zeventiende eeuw konden kiezen tussen zich aanpassen en hard werken of verder trekken.

Honderd procent Mak is ook Rottenbergs vertrekpunt. Hij laat Elforkani een plaquette zien die herinnert aan de Jodenvervolging in de dagen voor de Februaristaking. De VPRO-kijker heeft geen verdere uitleg meer nodig: de moslimmigranten van nu zijn de Joodse migranten van de jaren dertig. Over de verschillen gaat het niet, bijvoorbeeld het feit dat de Joodse massa-immigratie niet in de jaren dertig plaatsvond maar in de eeuwen daarvoor. Dat de Jodenvervolging een door een gewelddadige bezetter georganiseerde actie was (met Nederlandse mededaders, dat wel), en bovendien niet op religie maar op afkomst gericht, past evenmin in dergelijke vergelijkingen.

Op één punt verschilt Rottenberg duidelijk van Mak. We krijgen geen waarschuwende vinger te zien (‘Pas op, kijk uit!) en hij injecteert geen angst. Felix ziet het optimistischer. Hij sleept zijn vriend Yassin langs succesvolle allochtone ondernemers, en doet alsof hij daarmee een grote ontdekking heeft gedaan. Misschien groot nieuws aan de grachten. Maar de gemiddelde bewoner van gemengde wijken weet al lang dat er een bloeiende middenstand is ontstaan van hardwerkende immigranten. Zeker is ook dat Marokkaanse en Turkse jongeren bezig zijn met een sprong voorwaarts in het voortgezet en hoger onderwijs. Of hiermee alle problemen rond de migratie uit moslimlanden in het niets zullen oplossen? Rottenberg heeft door dit alles de hoop dat het allemaal goed zal aflopen met de huidige migratiegolf. Zoals hij zei tegen het Parool: “In de kern hebben de problemen een sociaal-economische achtergrond.” Een kijkje rond salafistische en andere traditionele moskeeën neemt Felix niet in deze eerste aflevering. Komt dat nog? De eerste helft van het tweeluik biedt geen ruimte voor twijfel aan het sociaal-democratische migratieverhaal.

Er komt meer niet aan de orde. Rottenberg weet niet (of verzwijgt) dat Elforkani voorzitter is van Europe Trust Nederland, een belangrijke organisatie van de Moslimbroederschap in Nederland. Hoe verdragen de meer vrijzinnige opvattingen van de jongerenimam zich met de ideologie van deze beweging, die diverse stromingen kent, van zeer pragmatisch tot zeer fundamentalistisch? Zonder vraag komt hierop geen antwoord. Vreemd eigenlijk. Stel dat Rottenberg door het land zou toeren met Arie Slob. Dan wordt toch ook niet verzwegen dat de man leider is van de ChristenUnie. In dat geval zou er ook minder bewondering zijn voor de religieuze bevlogenheid van de gesprekspartner.
Het halve verhaal krijgen we ook bij het bezoek aan Farid Azarkan, die broer Mo bijstaat in zijn snackbar in Schoonhoven. Farid is voorzitter van het Samenwerkingsverband van Marokkaanse Nederlanders (SMN). Azarkan begon daar veelbelovend als een woordvoerder, die de eigen gemeenschap op fouten durfde te wijzen. Zijn kritische aansporingen worden door Rottenberg enthousiast aangehaald. Dat hij na zijn bliksemstart vooral in het nieuws kwam als klaagallochtoon, als boegbeeld van het slachtofferisme, laat de documentairemaker weg.

Volgende week toeren Yassin en Felix naar het diepe zuiden, naar de Wilders-stemmende delen van Zuid-Limburg. Gedoemd tot de kwetsbaarheid van Geert Mak is het duo niet. Gedoemd tot het uitdragen van de PvdA-visie op islam en migratie zijn Felix en Yassin wel.

10 opmerkingen:

  1. Tja, conservatief links wordt aangetrokken door het even dogmatische universum van de islamitisch geinspireerde medemens. Gewoon Mohammed 20.12

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Oha ja, en evenals menig moslim zijn wij/zijmotieven verschuilt achter een vredig, ongevaarlijk opa-uiterlijk en minzame blikken, zo presenteert deverstokte witte PVDA-er zich als redder der zwakkeren en als superiore NL-er tov de gezond-verstand gebruikende burgers (auto- en allochtoon)

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Sorry, kan geen oordeel geven. Heb de uitzending niet gezien.
    "Uitzending gemist?" Not me - not my CUP OF TEA

    BeantwoordenVerwijderen
  4. Opmerkelijk was de onnozele instemmende??? reactie van Rottenberg op het verhaal over de verdraagzame Islam die, ja het is echt waar hoor Felix, gewoon alles van het Jodendom en Christendom in zich had opgenomen en een brede erkenning van deze erfenis als gewoon beschouwde. Heeft Felix nooit gehoord van het vervangingsidee, wat overigens ook een grote valkuil is geweest in de theologische houding van het Christendom tav het Jodendom. Anders gezegd: wat later is gekomen vervangt al het eerdere en is daaraan superieur, waarmee tegelijk het eerdere eigenlijk geen bestaansrecht meer heeft.
    Onbegrijpelijk dat zo'n Felix alleen maar begripvol zwijgt en er geen kritische vraag over stelt.Is dat grachtengordelarrogantie tav een gelovige of de simpel slecht de geïnformeerde achtergrond van de interviewer?

    hans

    BeantwoordenVerwijderen
  5. Het lijkt nog steeds een raadsel wat linkse mensen zo aantrekt in de Islam. Rationeel is dat onverklaarbaar, is het zelfs in strijd met elke ratio. Of is het misschien zo dat links denken in feite religieus is, iets geloven wat rationeel niet kan, om, want anders kan je niet geloven, voor dat laatste de ogen te sluiten? Zijn linkse mensen gewoon geseculariseerde Calvinisten en Jezuïeten die niet zonder een imaginaire wereld kunnen?

    BeantwoordenVerwijderen
  6. Linkse mensen zijn in mijn ogen mensen die eigen het "leven"niet aandurven en vluchten in een geidealiseerde werkelijkheid. Het linkse universum is er een van zich superieur wanende mensen en dat is het wat zij gemeen hebben met "de islam" (en die bestaat wél!). Alles en iedereen die de eigen broek ophoudt, die die vorm van empowerment ook aanbeveelt aan de zwakkere om die uit zijn isolement te halen (itt tot linkse mensen) wordt of als intellectueel gesjeesde medemens en dus Untermensch versleten. De linkse mens is een narcist bij uitstek.

    BeantwoordenVerwijderen
  7. Een soortgelijke serie heeft een tijd in Duitsland succes gehad.Maar daar werden de twee rollen door de sympathieke intellectueel Bröder en de eveneens sympathieke Egyptenaar Abdel-Samad ingenomen.Moet er niet eens aan denken naar die misplaatst linkse,en vooral arrogante "idealisten" van hier te gaan zitten kijken.

    BeantwoordenVerwijderen
  8. Types als Eforkani zijn als het erop aankomt net zo fundamentalistisch en intolerant als de openlijke niet Nederlands sprekende radicale imams. Het doel is invloed voor de islam en voordeel behalen voor de eigen gemeenschap. Maar de niet-moslims hebben daar niets aan. Daarnaast bevat het verhaaltje van Rottenberg de eeuwige mantra over de immigratie in voorgaande eeuwen. Terecht weerlegd door Brendel.

    BeantwoordenVerwijderen
  9. Geachte schrijver en reageerders tot hier aan toe (eerste 8 reacties).

    Helemaal eens. Walgelijk bedrog. Oei, wat rechts ben ik, hihi... Mijn cognitieve vaardigheden zijn van academisch niveau, maar ik zal het wel niet begrepen hebben.

    Het kost behoorlijk wat tijd, maar een echte aanrader is het om het artikel van Hans Jansen over Aboriginals te lezen. Inclusief alle reacties, oa. van mij...

    Het gehele plaatje wordt daar perfect ge-illustreerd..

    Met genoegen...

    BeantwoordenVerwijderen
  10. Wim Boon -

    Het idee van de "linkse" anti-rede ofwel de seculiere religie van de linkse kerk is interessant. Misschien even interessant, t.a.v. de herkomst van deze politieke religie, is de editorial note bij een boek van Paul Gottfried, getiteld: "The Strange Death of Marxism: The European Left in the New Millennium" (2005).

    [cit]
    ".. Distinctive features of the book are the attempts to dissociate the present European Left from Marxism [..] and the emphasis on the specifically American roots of the European Left.
    Gottfried examines the multicultural orientation of this Left and concludes that it has little or nothing to do with Marxism as an economic-historical theory. It does, however, owe a great deal to American social engineering and pluralist ideology and to the spread of American thought and political culture to Europe.

    Contrary to the impression that the United States has taken antibourgeois attitudes from Europeans, the author argues exactly the opposite. Since the end of World War II, Europe has lived in the shadow of an American empire that has affected the Old World, including its self-described anti-Americans."


    (nadruk toegevoegd, Sag.)

    BeantwoordenVerwijderen