Een zomer lang Hitchcock (De film Vertigo en de roman Hotel Vertigo)

Iedere zomer organiseert het Eye (filmmuseum) in Amsterdam een retrospectief. Vorig jaar werden er aan het IJ films vertoond van Fellini en was er een interessante tentoonstelling aan de Italiaanse maestro gewijd (zie De wereld van Fellini; zie ook Bepaald geen dertien in een dozijn – over Kubrick, en Jack Nicholson – rebelse charmeur). Dit jaar is Hitchcock de hoofdpersoon. Vanaf 25 juli worden er ook op tv verschillende films van de master of suspense uitgezonden, waaronder Vertigo (1957). Verwijzend naar deze film publiceerde Kees ’t Hart in december 2012, dezelfde maand waarin ook een complete box met twintig schoongepoetste Hitchcock-films verscheen, zijn roman Hotel Vertigo. Daarin keert een gepensioneerde weduwnaar terug naar San Francisco waar hij in 1957 betrokken raakte bij de second union die opnamen maakte van locaties voor Hitchcocks meesterwerk. Van het begin af aan is duidelijk dat die ervaring van destijds met Vertigo niet goed afliep. 

De houdbaarheidsdatum van tradities

Ooit was ik in Pamplona, waar vanaf 6 juli elk jaar 8 ochtenden lang het stieren rennen plaatsvindt. Een traditie die elke inwoner van de Noord-Spaanse stad met de paplepel ingegoten krijgt, als onderdeel van het feest van de patroonheilige San Fermin. We begaven ons wijselijk niet in de nauwe straatjes waarlangs de stieren, waarmee later op de dag gevochten wordt, van kraal naar arena worden gejaagd. Elk jaar staat deze traditie ter discussie. Als de corrida, het gevecht, verboden wordt, zal de encierro, de ren, dan nog blijven bestaan? De encierro wordt ook van binnenuit bedreigd. Het meerennen is eeuwenlang van vader op zoon doorgegeven. Het was een initiatieritueel, een sacrale ervaring. In een steeds minder katholieke samenleving, die bovendien vermijdbare risico’s wil uitsluiten, haakt de jeugd meer en meer af. De buitenlanders, die veel geld in het laatje brengen, raken in de meerderheid, en daarmee verdwijnt de kern van deze traditie. Is Pamplona op de ochtend van 6 juli het voorland van Nederland op de avond van 5 december? De bestuursrechter in Amsterdam heeft in ieder geval met de rode lap gezwaaid.

Zo had ik het nog niet bekeken

De of het jongetje, zeg 't maar

"Juf, hét lichaam klinkt niet hoor! Niemand zegt dat. Dé lichaam!" 

Het meisje dat dit roept is tien jaar geleden in Almere geboren maar haar ouders niet, die hebben allebei een andere taal als eerste taal, iets wat tegenwoordig niets bijzonders is maar wat

lees verder in METRO of op de METRO-site hierrr

Wk taal

Het WK stimuleert de creativiteit. Als het gaat om het maken van verrassende beelden. En het bedenken van nieuwe woorden. Op internet, in sociale media, de sportverslaggeving en in de commercie. Het juichpak was er al voordat het WK begon. Het bijtincident van Suarez leverde tal van visuele en talige vondsten op. Vanaf de eerste wedstrijd van Oranje ging het over persieing, poldercattenaccio en chef incidentele pressie. Ook aan spelers van het Nederlands elftal zelf werden nieuwe woorden of formuleringen verbonden, zoals huntelen, kuijteren en Ich bin ein Bedumer. Laten we ons focussen op de laatste twee.

Honderd jaar geleden

Wat een geklungel was het die dag in Serajevo. Met onmetelijk fatale gevolgen. Honderd jaar na dato, op 28 juni j.l. kreeg Gravillo Princip er een standbeeld voor in Belgrado. En ook nog eentje in Oost-Serajevo. Historicus Guido van Hengel publiceerde onlangs een studie over deze “dweepzuchtigen Servischen melkbaard” (Het Handelsblad 30 juni 1914), en de Deense tekenaar Henrik Rehr bracht een stripboek, grafische roman heet dit genre tegenwoordig, over het clubje Bosnisch-Servische radicale jongeren uit, die door de Canadese historica Margaret MacMillan in haar net in het Nederlands verschenen 1914 – Hoe Europa de vrede liet varen voor de Eerste Wereldoorlog vergeleken wordt met fanatici van Al Qaida.

Honderd jaar na de moord op de Oostenrijkse troonopvolger Franz Ferdinand proberen geschiedkundigen, zoals ook de Australische Christopher Clark in Slaapwandelaars – Hoe Europa in 1914 ten oorlog trok, nog altijd te achterhalen wat precies de motor was van het conflict dat WO I heet.

Deal met een Saoedische prins

Vorige week ben ik ontboden door een Saoedische prins. Hij stuurde twee van zijn lijfwachten want zelf had hij wel wat beters te doen dan bij mij vier-hoog-achter een visite afleggen. Alleen die trappen al, vier!, plus ongewenst permanent gestoffeerd met hondenharen. Druk, druk, druk zo'n prins en op het punt door te reizen naar Birmingham waar hem meer zendingswerk wacht, begreep ik van de twee mannen die onverwacht bij mij op de stoep verschenen. Ik moest in een geblindeerde auto stappen en voor ik het wist arriveerden we bij het mondaine Amstelhotel, een plek waar ik altijd al eens wilde vertoeven.

In korte zinnen doch in uitstekend Engels legde de prins me uit, zijn naam is me ontschoten, dat zekere Nederlander hem een persóónlijke brief had geschreven waarin hij zijn persóónlijke zorgen uitte over mijn houding ten aanzien van de

lees  verder in dagblad METRO of op de METRO-site hierrr

Groeiende ongelijkheid

De Franse econoom Thomas Piketty schreef zijn Le Capital au XXIe siècle (2013) op het juiste moment. Van de Engelse vertaling (maart 2014) waren in Engeland en de VS binnen een maand 200.000 exemplaren verkocht. Piketty werd een superstar op Amerikaanse tv kanalen. Begin 2015 verschijnt de Nederlandse vertaling van wat wel Het nieuwe Kapitaal wordt genoemd, maar dan leesbaar. Daarvoor nog is Piketty uitgenodigd in de Tweede Kamer. Zijn uitgebreide onderzoek naar groeiende inkomensongelijkheid in de negentiende eeuw en nu wordt ter rechter zijde van de PvdA met argusogen bekeken. Vooral VVD en PVV hebben meer op met Ayn Rand (1905-1982) die in de jaren zestig en zeventig in de VS opschudding veroorzaakte met haar aanval op altruïsme en pleidooi voor ‘ethisch egoïsme’. Ze was voorstandster van weinig tot totaal geen bemoeienis van de overheid. Toneelgroep Amsterdam speelt nu een indrukwekkende voorstelling op basis van haar roman The fountainhead (1943).

Na jaren lang in anonimiteit vele oude en nieuwe vermogens- en inkomensstatistieken te hebben

Moslim-iconoclasme: nu ook in Japan!

“De politie in Tokyo heeft op op 11 juni een man uit Saoedi Arabië gearresteerd. Hij werd gepakt terwijl hij bezig was een aantal boeddhistische beelden te vernielen. Het incident vond plaats in een van Tokyo’s beroemdste tempels en schokte de omwonenden. De 31-jarige man volgt een HBO-opleiding aan de Keio-universiteit. De politie verklaarde dat er woensdag rond middernacht een verdacht telefoontje werd ontvangen. De Saoediër gedroeg zich gewelddadig bij de Sensō-ji tempel in het Asakusa-district. Politie-officieren haastten zich naar de locatie en troffen daar op de grond de brokstukken aan van vier boeddhabeelden. Het betrof drie stenen beelden, en een 200 centimeter hoog

Globalisering van nationale voetbalteams

Aan het WK in Brazilië doen 32 nationale teams mee maar hun voetballers komen uit ruim 70 verschillende landen. De teams van de VS, immigratieland bij uitstek, en van Zwitserland, dat een paar maanden geleden per referendum stemde voor minder immigranten, spannen de kroon qua multiculturele samenstelling. Ongeveer de helft van deze selecties valt onder de noemer immigrant. Alleen Ecuador en Zuid-Korea tellen geen spelers met een dubbele nationaliteit. De overige 30 teams

De felle poëzie van een ontspoorde immigrantenjongen

Dinsdag 10 juni j.l. was Yahya Hassan persoonlijk aanwezig bij de presentatie van de Nederlandse vertaling van zijn geruchtmakende poëziedebuut. Stevig beveiligd. De zaal in het Crea-gebouw in Amsterdam was bomvol. Arjan Peters, literatuurcriticus van De Volkskrant, interviewde de jonge dichter (19 jaar), zoon van Palestijnse vluchtelingen, en Hassan las verschillende van zijn gedichten voor. Over zijn jeugd in een getto aan de rand van Aarhus (Denemarken), zijn gewelddadige jeugd. Gedichten, letterlijk in kapitalen, over een hardvochtige vader en een mislukte integratie. Een aanklacht tegen de generatie van zijn ouders en het moslimmilieu waarin hij opgroeide. Hij acht zichzelf niet verantwoordelijk voor de verschillende interpretaties van zijn poëzie. In Denemarken zijn al meer dan 100.000 exemplaren van zijn debuut verkocht. Duitsland en de VS volgen in snel tempo. Nu is er de Nederlandse vertaling.

Re-enactment - een ontsnappingsclausule voor mannen die geen Conchita willen zijn?

Het onderwijs maar ook andere sectoren, nee de hele westerse wereld raakt te veel gefeminiseerd. Er moet maar weer eens oorlog komen. Dat hoorde ik laatst iemand zeggen. Pro-Russiche activisten in het oosten van Oekraïne voegden de daad bij het woord, schoren hun baard, en bewerkten in hun oorlogspropaganda bestaande foto’s en beelden uit de media. Zo stond heel Donetsk in brand. Beelden uit andere oorlogsgebieden, zoals Syrië, werden geleend en gefotoshopt om de (Russische) publieke opinie in beweging te krijgen. Je hebt ook volwassen mannen die oorlogje spélen, een hobby waarin ze veel geld en tijd steken. ‘Re-enacters’ worden ze genoemd. Wat bezielt hen eigenlijk?

Zo'n vent

"Ik ben een moordenaar," zegt G., niet zozeer tot mij gericht als wel tot zichzelf. Ik heb met 'm te doen maar ik moet ook

Lees verder in METRO of op de METRO-site hierrr

‘Racisme’ is een verouderd woord!

 

Het deel van de genetici die zich bezig houden met het onderzoek naar de geschiedenis van de mensheid is het er wel over eens. Het DNA van mensen verschilt en geeft aanleiding tot het onderscheiden van drie menselijke rassen die ieder hun eigen geschiedenis hebben. Genetici zien drie grote rassen als genetisch duidelijk te onderscheiden groeperingen. Het is het Afrikaanse ras dat zich vanaf de Sahara verspreid heeft naar het zuiden en het hele continent bevolkt heeft. De tweede duidelijk te onderscheiden groepering betreft het Kaukasisch ras dat behalve Europa ook de volkeren van Noord-Afrika, het Midden-Oosten en West-Azie tot en met India omvat. De derde groepering is het Oost-Aziatisch ras dat onder meer China en Japan omvat.

Euroscepsis en politieke zijinstromers

Zondag 25 mei werd op tv de documentaire vertoond, waarin gewezen pvv’ers verklaarden, dat Wilders zich in 2012 uit de gedoogconstructie terugtrok, om in eigen gelederen orde op zaken te kunnen stellen. Niks geen ‘hogere’ motieven of politieke idealen dus. Wat geen nieuws is, want dat deze beweging – geen partij - opportunistisch en onbetrouwbaar is, wisten we al. Ook dat ze louter tegen is, geen politieke verantwoordelijkheid aandurft en nog nooit voor een oplossing van wat dan ook gezorgd heeft. De volgende dag verscheen arabist Hans Jansen op de buis als vierde vertegenwoordiger van de PVV in het Europese parlement. Ook hij bracht niets nieuws, begreep gestelde vragen niet en formuleerde zo omslachtig, dat hem wat meewarig veel succes werd toegewenst. Eén van de andere

“Een eufemisme voor politieke lafheid”

Zo kan het ook Frans Timmermans

“Een eufemisme voor politieke lafheid”

Miloš Zeman, de president van de Tsjechische republiek, hield afgelopen maandag (26-5-14) de onderstaande toespraak bij de receptie ter gelegenheid van Israëls Onafhankelijkheidsdag.

Dames en heren,

Hartelijk dank voor uw uitnodiging om hier aanwezig te zijn bij de viering van Israëls Onafhankelijkheidsdag. Elk jaar worden er in de Tsjechische Republiek vele onafhankelijkheidsdagen gevierd. Bij sommige van die vieringen ben ik aanwezig, maar dat is niet altijd mogelijk. Maar de Onafhankelijkheidsdag van Israël sla ik nooit over.

Er zijn nogal wat staten waarmee wij dezelfde waarden delen, zoals het politieke ideaal van vrije verkiezingen en een vrijemarkteconomie. Maar deze staten worden door niemand bedreigd om van de kaart te worden geveegd. Er is niemand die hun grenssteden beschiet; niemand die er op uit is dat de burgers van die staat hun land zouden verlaten. Er bestaat een term, ‘politieke correctheid’. Deze term beschouw ik als een eufemisme voor politieke lafheid. En daarom, laat mij nu eens niet laf zijn. Het is hard nodig om de vijand van de menselijke beschaving duidelijk bij de naam te noemen. Het is het internationale terrorisme verbonden met religieus fundamentalisme en religieuze haat. Zoals we hebben

Grote en kleine verhalen

In deze tijd van focus op het grote verhaal van Europa, van globalisering en superstaten, even aandacht voor iets kleins. Het zkv. Wat natuurlijk geen pleidooi in verkapte vorm is voor welke renationalisering dan ook. Ongelooflijk trouwens hoeveel mensen denken, dat alle problemen verdwijnen als de EU verdwijnt. Al waren het er uiteindelijk minder dan gedacht.

Hassnae Bouazza is geen racist

Hassnae Bouazza, eindredacteur van de docu-serie 'Seks en de Zonde' die 11 mei zo'n 700K kijkers trok (gefeli!), heeft liever niet dat blanke feministen zich in het islamdebat mengen. Als dát geen onversneden racistische opvatting is? Ik zou zoiets niet uit mijn pen kunnen krijgen als het over zwarte feministen ging. Omdat zoiets volslagen kul is natuurlijk, en er zal geen serieus gedrukt medium zijn dat zo'n rare racistische uitspraak van mij zou afdrukken. Terecht. De VPRO-gids licht B's discriminerende woorden echter gretig uit:

Lees verder in METRO of op de METRO-site hierrrr

De islamitische vrouwen van Halsema

Wat is dat toch met die hoofddoek? Waarom duikt-ie telkens op in discussies over integratie, emancipatie, segregatie en participatie? Wat is er zo bijzonder aan dat lapje stof dat we het er over moeten hebben? Steeds maar weer.

Oud-politica Femke Halsema zwengelt 'm nu weer eens aan. Afslingeren, vrije keuze hier, kledingpolitie daar, kopvoddentax uit 2009, de hoofddoek laat La Halsema maar niet los. Ze wil 'm zoo graag voor ons doorgronden dat mevrouw er voor de NTR een docu-serie over heeft mogen maken. Want het beeld dat er van islamitische vrouwen bestaat, klopt dat wel? Er wordt zo veel óver hen

De hoop op iets beters houdt mensen gaande

In oktober 2013 verdronken 400 vluchtelingen voor de kust van het Italiaanse eiland Lampedusa. Ook afgelopen week kapseisden weer twee schepen, onderweg van Libië naar Italië. De Italiaanse marine en andere schepen in de buurt wisten een groot aantal van de opvarenden te redden. Tegen de zin eigenlijk van Salvini van de Lega Nord-partij, die deze uitstroom vanuit Afrika onmiddellijk wil stoppen en geen geld meer wil uitgeven aan dit soort reddingsacties. Twee dagen later dreigde Fritsma van de PVV met een motie van wantrouwen tegen Teeven van wegen het plotseling toegenomen aantal asielzoekers in Nederland en eiste dat ons land de EU verlaat om zo weer baas te worden over de eigen grenzen. In zijn roman La Superba (2013) vertelt Ilja Leonard Pfeiffer de verhalen van migranten, o.a. van zo’n bootvluchteling. Hij kreeg er - ook de afgelopen week – de Libris Literatuur Prijs voor, en zei naar aanleiding daarvan in een interview, dat hij geen simplistische boodschap had willen geven. Met zijn verhalen over verschillende soorten migranten, in diverse tijdsperioden, wil hij de complexiteit van het probleem laten zien die niet zo gemakkelijk is te vangen in een paar eenvoudige politieke slogans. Christine Otten publiceerde in diezelfde week haar roman Rafaël, een waar gebeurde liefdesgeschiedenis tussen een Tunesiër en een Brabantse, waarvan de eerste via de nodige ontberingen naar en op Lampedusa zijn geliefde weer wist te bereiken.

La Superba is een weergaloze roman. Een ode aan Genua waarheen de schrijver zes jaar geleden op de

Twee maal Anne Frank

Afgelopen week was de documentaire In de rij voor Anne Frank van Robert van Schinkel op tv te zien. Vier jaar lang filmde hij van tijd tot tijd de lange rij wachtenden voor het Anne Frank Huis in Amsterdam. In weer en wind, in de kou, onder een stralend blauwe hemel. Het is een ontroerende film geworden over mensen van over de hele wereld die iets herkennen in het meisje dat in 1933 naar Nederland vluchtte voor het nazi regime maar er elf jaar later niet aan ontkwam. Donderdag 8 mei ging Anne in première in een speciaal daarvoor gebouwd theater aan het IJ in Amsterdam. Geschreven door Jessica Durlacher en Leon de Winter, in opdracht van het Anne Frank Fonds in Basel. O. a. Ronald Leopold, directeur van de Anne Frank Stichting in Amsterdam, bekritiseerde in de aanloop naar de première de in zijn ogen te commerciële opzet van dit project.

Per jaar bezoeken ruim een miljoen mensen het Anne Frank huis. Gemiddelde wachttijd: anderhalf uur.

De Bewoonde Wereld

En nu zit ik dan in een huisje-in-het-bos, niet zo maar een vakantiehuisje maar óns vakantiehuisje. Ja, we hebben het gewoon gedaan. Midden in de financiële dip, toen de markt op z'n laagst stond, hebben G. en ik onze zwaar bevochten spaarcentjes veilig gesteld. Zo voelt 't althans. En als 't later toch anders blijkt te zitten, dan hebben we in ieder geval genoten want mensen wat is dit leuk en, geloof me, heus niet onbereikbaar, je hoeft echt niet tot je pensioen te wachten om dit te kunnen doen.

't Is nu bijna een jaar dat we voor het weekend de bewoonde wereld met z'n uh… specifieke problemen uit rijden om anderhalf

Lees verder in METRO of op de METRO-site hierrr

Herdenken en feesten

Naar aanleiding van koningsdag merkte een buitenlandse journalist op, dat wij niet de koning vieren maar onszelf. De laatste jaren zijn de herdenking op 4 en de viering van 5 mei een gevoelig item geweest. Wat herdenken en vieren we dan eigenlijk? Steeds duiken er nog verhalen en geschiedenissen op, die verwijzen naar de oorlogsjaren. Een voormalig dienstmeisje op het buitenverblijf van Hitler in Zuid-Duitsland, inmiddels 89 jaar, vertelt over de lievelingstoetjes van de zoetekauw. Er bestaan mannenclubs die nog altijd actief zoeken naar verborgen bunkers in de Hollandse duinen. En ze vinden ze ook. Soms met tastbare herinneringen uit de oorlogstijd. Een vergane stoel. Lege wijnflessen. De minieme rest van een soldatenlaars. Historici brengen huizen in kaart waar Joden ondergedoken zaten en opgepakt werden met achterlating van spullen waarvan nieuwe bewoners nog altijd overblijfselen ontdekken in de kelder of tussen muren. Houdt die oorlog dan nooit op? Waarover gaat het dit jaar? Voor en na De Dam. Wat betekent het begrip vrijheid voor ons?

Winston Churchill posthuum gearresteerd wegens het geven van zijn mening

Gelezen op MailOnline van 28 april:
Paul Weston, Brits kandidaat voor de aanstaande Europese verkiezingen, werd tijdens een campagnetoespraak op de trappen van de Winchester’s Guildhall gearresteerd. Weston is voorzitter van Liberty GB en een dame stoorde zich dermate aan zijn tekst dat zij meteen de politie belde. Binnen een paar minuten waren de cops ter plaatse. Weston moest zijn toespraak staken en werd ingerekend wegens vermeend racisme. De tekst die Weston uitsprak was een citaat van de grote Europese staatsman Winston Churchill. In 1899 publiceerde Churchill, destijds officier in het Britse leger, The River War, een ‘historisch verslag van de herovering van Soedan’. Hij beschrijft daarin zijn ervaringen met de islam:

“Wat een vreselijke vloek legt het mohammedanisme op aan zijn onderworpenen! Naast de fanatieke

Nieuwe vormen van democratie

Op de nieuwssite www.decorrespondent.nl publiceerde David van Reybrouck een reeks bijdragen over democratische vernieuwing, gebaseerd op zijn recente boek Tegen verkiezingen (2013). Onze parlementaire democratie lijdt aan een vermoeidheidssyndroom. Verkiezingen zijn verziekingen geworden. Van Reybrouck bespreekt het oude idee van de loting (in het antieke Athene) en zoekt naar nieuwe vormen van burgerinspraak, los van verkiezingen. In zijn boek If mayors ruled the world (2013) beschrijft de Amerikaanse politicoloog Benjamin Barber hoe steden de nieuwe bouwstenen van onze democratie worden. Steden kunnen, alleen en vooral samen, volgens hem de problemen van deze tijd – het broeikaseffect, terrorisme, financiële crises, immigratie, gezondheidszorg, onderwijs, banen, globale markten - beter, efficiënter en pragmatischer oplossen dan de oude en vermoeide nationale staten. Steden werken nu al veel samen. Barber bezocht Van der Laan en Aboutaleb, over wie in de Nederlandse vertaling van zijn boek een klein hoofdstukje is toegevoegd.